Algemeen

Heipaal kan evolueren tot energiepaal

Een holle heipaal die nauwelijks meer kost dan een traditionele, massieve variant. Met als ingebouwd extraatje de potentie om zonder al te veel moeite te worden omgebouwd tot een volwaardige geothermische paal.

S. Poot, Hoofd Innovatie van Beton Son, ontwierp een holle, betonnen paal die in de bouw gewoon als heipaal kan worden gebruikt en ook nauwelijks meer gaat kosten. De paal wordt na het heien voorzien van een aansluitstuk dat zodanig wordt opgenomen in de fundatiebalk, dat het bereikbaar zal blijven voor opname in een toekomstig aan te leggen systeem met een warmtepomp.

Het octrooi beschrijft enkele varianten, met aan de onderkant een afsluitplaat en aan de bovenkant een aansluitstuk met een zijdelings uitmondende, tijdelijk afgesloten opening.
De eerste variant krijgt na het heien aan de bovenzijde een knievormig aansluitstuk waarvan het bodemdeel afdichtend aansluit op de binnenzijde van de holle paal. In het aansluitstuk is ruimte voor twee, achteraf aan te brengen leidingen: een korte tot vlak onder het bodemdeel en een lange tot vlak boven de afsluitplaat onder in de paal. Het te koelen of te verwarmen water komt via de lange leiding in de paal en wisselt onderweg naar de korte leiding warmte uit met de paalwand die op zijn beurt warmte uitwisselt met het grondwater.
Een tweede uitvoeringsvariant heeft een afsluitstuk met daarin een cilindervormige ringkamer en een holle buis die eindigt vlak boven de afsluitplaat. Ringkamer en buis hebben een buitendiameter die iets kleiner is dan de binnendiameter van de paal. Het water komt via een zijdelingse aansluitstomp in de holle buis en stroomt weer naar boven via de relatief smalle ruimte tussen buis- en paalwand. Door enkele gaten komt het in de ringkamer en verdwijnt het uit de paal via een tweede aansluitstomp. In tegenstelling tot de opzet bij de eerste uitvoering is het bij deze variant moeilijk in te zien hoe het binnenwerk achteraf in de holle paal is aan te brengen. De uitvinder moet dan ook toegeven dat bij deze uitvoeringsvorm het binnenwerk van meet af aan al in de paal moet worden aangebracht, wat toch wel wat afbreuk lijkt te doen aan een van de uitgangspunten van het octrooi.

Overspannen
Verschillende experimentele varianten van de geothermische palen van Beton Son zitten onder het energiezuinige kantoor van ingenieursbureau DWA, dat eind vorige eeuw werd opgeleverd, maar de in het octrooi beschreven paaluitvoeringen zijn nog nergens in die precieze vorm toegepast. Volgens Poot hebben de ontwikkelingen een tijdje stil gelegen “wegens de overspannen markt en de wat op de prognoses achterblijvende toepassing van warmtepompen”, maar zal het bedrijf “zeer waarschijnlijk op korte termijn een pilotproject gaan realiseren.”