Vorig jaar waren in Vlaanderen 17,5% van de Turkse en 7,7% van de Noord-Afrikaanse loontrekkenden in de bouwsector tewerkgesteld, terwijl de bouwsector slechts 5,6% van de Vlaamse bevolking tewerkstelt. De bouwsector heeft dus reeds heel wat inspanning geleverd om allochtonen in te schakelen. De knelpunten op de Vlaamse bouwarbeidsmarkt zijn dusdanig dat iedereen die een bouwvak kent en gemotiveerd is, in de bouwbedrijven aan bod komt. Het voorstel van Federaal minister van Werk Peter Vanvelthoven om quota voor allochtonen in te voeren gaat alvast voorbij aan de realiteit in de bouwsector, werkt stigmatiserend en zal volgens de Vlaamse Confederatie Bouw (VCB) alleen maar tot nodeloze administratieve rompslomp leiden.
De bouwsector heeft alvast geen quota nodig gehad om aan allochtonen een kans te geven. Dit blijkt duidelijk wanneer men de loontrekkenden van 18 tot en met 64 jaar opsplitst naar nationaliteitsgroep en sector. Terwijl de bouwsector 5,6% van de Vlaamse bevolking tewerkstelt, hebben ongeveer 17,5% van de Turkse en 7,7% van de Noord-Afrikaanse loontrekkenden in de bouwsector een job gevonden. Dit betekent dat deze niet-EU-onderdanen relatief meer in de bouwsector zijn tewerkgesteld dan de Belgen. De bouwsector staat hierin niet alleen. Andere industriële sectoren, zoals metaal, kleding en textiel, trekken verhoudingsgewijs ook meer Turken en Noord-Afrikanen aan dan loontrekkenden van Belgische nationaliteit. Wat betreft de tertiaire sector, zijn Turken en Noord-Afrikanen vooral goed vertegenwoordigd in de uitzend- en de horecasector.
Tegelijk blijkt uit de statistieken hoezeer de overheid het slechte voorbeeld geeft. Precies in de quartaire sector, die voornamelijk in overheidshanden is, met instellingen zoals scholen, openbare besturen, ziekenhuizen en rustoorden, zijn Turken en Noord-Afrikanen schromelijk ondervertegenwoordigd. Het is dan ook contradictoir dat de kleurloze overheid een quota zou gaan opleggen aan firma’s die voor haar werken uitvoeren. Bovendien zijn de experimenten van enkele jaren geleden met sociale clausules voor de inschakeling van langdurig werklozen, op een fiasco uitgelopen. Hieromtrent ontstonden zoveel juridische betwistingen dat de clausules uiteindelijk meer werk hebben bezorgd aan advocaten dan aan werklozen.
Een belangrijk knelpunt is het scholingsniveau van heel wat allochtonen. De EU’ers die zich na hun opleiding bij de VDAB inschrijven, hebben voor ongeveer 40% hoger onderwijs gevolgd. Bij de allochtonen bedraagt dit aandeel amper 9%. Bij de hoger geschoolden kan men nauwelijks gewagen van enige achteruitstelling van de allochtonen op het vlak van tewerkstelling. Maar allochtonen kiezen massaal voor het beroepssecundair onderwijs.
Bovendien kiezen allochtonen binnen dit studieniveau te vaak voor minder arbeidsmarktgerichte studiegebieden. Zo is er bij allochtone mannen een opvallende voorkeur voor de BSO-studierichting kantooradministratie en voor het naamloos 7de jaar en veel minder belangstelling voor bijvoorbeeld houtbewerking en bouw. De bouwbedrijven kampen nochtans met een structureel tekort aan arbeidskrachten. Elke kandidaat (van welke kleur of afkomst ook) die de knepen van een bouwvak heeft aangeleerd, is in de sector welkom.
Op basis van de jaarlijkse analyse van de VDAB over de knelpuntberoepen heeft de VCB voor de Vlaamse bouwsector een top 10 van knelpuntberoepen opgesteld. Uit deze analyse is gebleken dat in 2004 het beroep van metselaar de kroon spande als knelpuntberoep met maar liefst 1.117 aangeboden jobs. Dit is voornamelijk te wijten aan de te beperkte instroom vanuit de bouwopleidingen van het secundair onderwijs. Vandaar dat de VCB iedereen (allochtonen maar ook autochtonen) ertoe oproept om voor een bouwopleiding te kiezen. Onder meer om de nog hoge werkloosheid onder de allochtonen te verminderen is het belangrijk dat ook de Vlaamse overheid meer initiatieven neemt om jongeren talrijker naar opleidingen voor knelpuntvacatures te oriënteren.
Marc Dillen, Directeur-generaal Vlaamse Confederatie Bouw
Meest gelezen
- Bouw & Wonen Partners:
