Exportvlucht bouwafval naar Duitsland

Steeds meer puin en afval van de Nederlandse bouwplaatsen verdwijnt naar Duitsland. Volgens Loek Bergman, werkzaam bij het ministerie van VROM, is het afvoeren van afval, dat nuttig toegepast kan worden omdat het hergebruikt kan worden, goedkoper in het buitenland dan in Nederland.

“In Oost-Duitsland kan soms al voor 10 euro per ton afval worden afgeleverd.” Uit cijfers van het Landelijk Meldpunt Afvalstoffen, blijkt dat in het eerste kwartaal van 2001 13.416 ton bouwafval is geëxporteerd, terwijl in dezelfde periode van 2002 maar liefst 200.812 ton over de grens verdween. Het verwijderen, storten en verbranden van afval in het buitenland is niet toegestaan, aldus Loek Bergman van VROM. De uitvoer van afval met een nuttige toepassing (hergebruik) kent daarentegen weinig beperkingen. Daarvoor is slechts een kennisgeving nodig, waarin staat wat er uitgevoerd wordt en waar naar toe. “Indien de samenstelling constant is, kan een bedrijf met een kennisgeving bijvoorbeeld 50 vrachtwagens aanmelden die met afval naar het buitenland gaan”, zo legt hij uit. “Indien de samenstelling niet constant is, moet er voor elke vrachtwagen een kennisgeving worden aangevraagd.” De melding gaat naar het internationale meldpunt afvalstoffen en is in feite een papieren afhandeling. VROM voert bij tijd en wijle steekproeven uit en controleert af en toe ter plekke in het buitenland waar het afval van Nederlandse bedrijven naar toe gaat en wat er mee gebeurt. “Tot nu toe zijn er maar weinig overtredingen geconstateerd”, aldus Bergman. “Ook houden we af en toe controles op snelwegen en houden afvaltransporten aan om te controleren.” Op dit moment is het Tienjaren Afval de richtlijn voor het wel of niet mogen transporteren van afval. Binnenkort geldt het Landelijke Afvalplan (LAP) als richtlijn, nadat het is goedgekeurd door de nieuwe, nog te benoemen, milieuminister. Het concept is door minister Pronk opgesteld.

Milieubelasting
De export van bouwafval neemt zo’n hoge vlucht, omdat minister Pronk (VROM) vorig jaar de belastingheffing heeft ingevoerd. Voor het storten van 1.000 kilo puin in Nederland wordt gemiddeld 40 euro betaald met daar boven op 80 euro per ton milieubelasting. Het storten van afval, zo is het idee, wordt op die manier ontmoedigd en het hergebruik bevorderd. Echter, in Duitsland is de vraagprijs gemiddeld 60 euro per ton. “Het is goedkoper in Duitsland”, beweert ook Loek Bergman van VROM. “In Oost-Duitsland kan soms al voor 10 euro per ton afval worden afgeleverd.” Toch noemt Bergman de vlucht naar het buitenland een druppel op een gloeiende plaat. “De totale bouw- en sloopafval in Nederland bedroeg in 2000 19 miljoen ton. Die 200.000 ton geëxporteerd bouwafval bedraagt slechts 1 procent van de totale hoeveelheid. Dus dat is niet zo’n groot percentage”, zo meent hij. Desondanks maakt directeur N. van den Brink van de Vereniging van Afvalverwerkers (VVAV) zich zorgen: “Nederlandse afvalverwerkers missen nu al jaarlijks veertig miljoen euro aan inkomsten, de overheid loopt veertig miljoen aan stortbelasting mis." Met name de export van zuiveringsslib en bouw- en sloopafval is het afgelopen kwartaal sterk toegenomen. “Export is alleen toegestaan als wordt aangetoond dat tenminste 50 procent van het afval in het buitenland nuttig wordt toegepast. De cijfers laten een grote toename zien van de export van ongesorteerd bouw- en sloopafval. Door afval pas in het buitenland te scheiden, ontlopen bedrijven de hoge Nederlandse milieubelasting voor dat deel van het afval dat niet geschikt is voor hergebruik. Volgens VROM is het niet de stortbelasting, maar vooral de lagere tariefstelling voor afvalverwerking in het buitenland die de export stimuleert. De VVAV acht dit onwaarschijnlijk omdat een eventueel verschil in verwerkingstarieven vele malen kleiner is dan de tachtig euro milieubelasting per ton afval die in Nederland betaald moet worden”, aldus de VVAV.