EIB: komende jaren genoeg bouwgrond beschikbaar

De komende jaren is voldoende bouwgrond beschikbaar. Dat blijkt uit het rapport ‘Ruimtelijk beleid en bouwproductie’ van het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid.

Volgens onderzoek van het EIB is er nog genoeg ruimte om 11 jaar te bouwen. Voorwaarde is wel dat de huidige lage bouwproductie niet mag stijgen.

Volgens de rekenmeesters ontstaat er alleen een tekort als de bouwdoelstelling van het Rijk wel gehaald wordt. Den Haag schrijft voor dat de jaarlijkse bouwproductie zo’n 100.000 woningen moet bedragen. Maar dat aantal wordt op dit moment niet gehaald door de achterblijvende productie. Het afgelopen jaar werden 70.000 woningen opgeleverd. Dat is 30 procent onder de doelstelling.
De krapte die mogelijk ontstaat wanneer de productie wordt opgeschroefd, wordt voornamelijk veroorzaakt door de wens om steeds ruimer te wonen. Daarbij is vooral steeds meer vraag naar huisvesting in groen-stedelijk en landelijk gebied. Volgens het EIB zou het overheidsbeleid meer rekening moeten houden met deze wens, omdat de vraag naar dergelijke woningen nog steeds groter is dan het aanbod.

Vinex
Voldoende aanbod betekent niet dat de prijzen laag zijn. Volgens het EIB heeft het sterk beperkende overheidsbeleid ervoor gezorgd dat grond erg duur is geworden. Met name de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra (Vinex) heeft aan deze ontwikkeling bijgedragen. De overheid stelde daarbij bewust minder grond ter beschikking dan gevraagd werd. Het EIB constateert dat de hoge grondkosten die voor een koopwoning gemaakt moeten worden, de prijzen van nieuwe huizen hebben opgestuwd. Meervoudig ruimtegebruik wordt volgens het EIB steeds vaker het antwoord op de hoge grondprijzen.
Het benutten van ruimte voor meerdere doeleinden heeft volgens het onderzoeksinstituut gevolgen voor de aard van de bouwonderneming. Omdat de opdracht steeds ingewikkelder wordt, en in combinatie met grond- weg- en waterbouwwerk moet worden uitgevoerd, gunnen opdrachtgevers het werk bij voorkeur aan een bouwer die verschillende disciplines in zichzelf verenigt.
Grote bouwondernemingen hebben al op de trend ingespeeld en via overnames de nodige kennis in huis gehaald. Alternatieven hiervoor zijn langdurige samenwerkingen of strategische allianties tussen twee bouwondernemingen.
Op het moment wordt meestal op projectbasis samengewerkt. Ondanks de grote interesse voor meervoudig grondgebruik, ziet het EIB veel praktische bezwaren. Naast de organisatorische rompslomp die het werken met meerdere partijen met zich meebrengt, laat overheidsbeleid de bouwplannen moeilijk toe omdat in veel bestemmingsplannen niet meer dan één doel wordt genoemd. Meervoudig ruimtegebruik wordt hierdoor onmogelijk.