Droom(huis) valt soms aan diggelen

Wie droomt er niet van om zelf een huis te laten bouwen en een ingehuurde architect vrij spel te geven. In de praktijk blijkt echter dat particulier opdrachtgeverschap omgeven is door regels. Gemeentelijke welstandscommissies treden streng op. En die kunnen soms uw wensen aardig beletten. Bovendien moet u tegenwoordig niet alleen over een goedgekeurde bouwvergunning beschikken, ook moet u aan een zogeheten 'beeldkwaliteitplan' voldoen, waarin alle details van de te bouwen woning nauwgezet zijn vastgelegd. Uiteindelijk bent u zelf eindverantwoordelijk voor de bouw.

Consumenten willen steeds meer invloed krijgen op het ontwerp van hun woning. Steeds meer mensen willen wonen in een ander huis dan de buren.

Wie besluit om zelf te gaan bouwen, moet zich wel realiseren dat er veel bij komt kijken. Dit in tegenstelling tot projectbouw, waar een hoofdaannemer u alle papieren rompslomp uit handen neemt en zaken voor u regelt.

Het is daarom geen overbodige luxe om alvorens u beslist om een woning onder 'eigen' architectuur te laten bouwen, zich uitgebreid te laten informeren. Bovendien moet het met een door u uitgekozen architect ook nog eens klikken. Want ook die samenwerking moet niet broos zijn.

Dagelijkse praktijk
Ook al stimuleert de overheid in de Nota Wonen dat in 2005 ruim 33% van de woningen in ons land in de vorm van particulier opdrachtgeverschap gerealiseerd moet worden, in de dagelijkse praktijk zult u moeten beschikken over een behoorlijk psychisch uithoudingsvermogen. Want 'zelf' bouwen is een expeditie.

Volgens Maarten Sas, woningmarktadviseur bij adviesbureau Ecorys-Kolpron in Rotterdam, is het een utopie te veronderstellen dat een eigen ontwerp van een woning in één keer wordt goedgekeurd. "Een stedenbouwer en een gemeente bepalen feitelijk gezamenlijk het beeld dat ze voor ogen hebben in een bepaalde woonomgeving en leggen dat vast in een beeldkwaliteitplan. Dat bekent dat een zelf ontworpen huis sowieso al moet voldoen aan de omgevingsfactoren binnen een bepaalde woonwijk."

Volgens Sas ben je er daardoor niet alleen met een goedgekeurd bestemmingsplan en een bouwvergunning. "Het beeldkwaliteitplan stelt nu eenmaal hoge eisen aan de bouw van een woning. En die eisen zul je als architect en bouwer moeten respecteren", zegt Sas.

In dit plan wordt vooral naar de esthetische aspecten van een woning gekeken. Dat heeft niet direct te maken met de wettelijke richtlijnen van het Bouwbesluit, maar wel met de leefomgeving. "Wie in een conservatieve woonwijk een uitbundig Italiaans huis met paarse dakpannen en goudkleurige raamkozijnen wil bouwen, krijgt gegarandeerd problemen", zegt Sas.

Want hoewel de Nederlandse overheid particuliere bouw wil stimuleren, gruwelt zij van Belgische toestanden, waar de meest excentrieke woningen worden gebouwd die de gezamenlijk omgeving verpesten. Sas benadrukt dat het in Nederland dan ook niet mogelijk is om er vrolijk op los te bouwen en de meest bombastische woningen te ontwerpen.

"We zien gelukkig dat het keuzepallet voor consumenten op dit ogenblik best uitgebreid is. De hoofdlijnen van een ontwerp moeten in orde zijn. In combinatie met een goed beeld- en kwaliteitsplan zal de gemeentelijke welstandscommissie meestal groen licht geven", aldus Sas.