Er is een tekort aan vaklieden, in kwantitatieve maar ook zeker in kwalitatieve zin. Vacatures zijn moeilijker in te vullen en blijven steeds langer openstaan, hetgeen de economische groei kan belemmeren. De komende vijf tot tien jaar stroomt een grote groep werknemers van 55 jaar en ouder uit. Met deze uitstroom van arbeidskrachten gaat ook veel kennis en ervaring verloren. Tegelijkertijd loopt de instroom van technische vmbo’ers en mbo’ers terug. Jaarlijks gaat er dus veel kennis en vakmanschap verloren.
Probleem het grootst onder installateurs
Dat het personeelstekort een niet te onderschatten rol speelt, blijkt ook uit het BouwKennis Jaarrapport 2007. Van de installateurs (e-installateurs en w-installateurs) geeft maar liefst 70% aan dat men zelf met een personeelstekort te maken heeft. Ook bij aannemers B&U is de situatie alles behalve rooskleurig. Binnen deze marktpartij heeft ook maar liefst 64% last van een personeelstekort. Dit zijn percentages die nogmaals benadrukken hoe moeilijk het momenteel is om geschikte mensen te vinden en vast te houden. De malaise geldt niet alleen voor de installateurs en de aannemers B&U. Ook bij de onderaannemers en bij de advies- en bouwmanagementbureaus heeft meer dan een derde van de bedrijven last van personeelstekort. Andere partijen binnen de bouwkolom blijven ook niet buiten schot. Klusbedrijven hebben het minst last van personeelstekort. Toch geeft nog bijna één op de vijf klusbedrijven aan dat het personeelstekort ook voor hun geldt.
Bedrijf heeft zelf een personeelstekort (in %)
Bron: Bouwkennis, juni 2007
Zoektocht naar vakmensen
Het tekort aan personeel manifesteert zich op verschillende manieren. Wanneer de bouwpartijen wordt gevraagd aan wat voor soort mensen een tekort is, wordt er regelmatig ‘handjes’ geroepen. Het is echter zeker niet alleen het uitvoerende personeel waar een tekort aan is. Ook in het hoger kader en midden kader is er duidelijk een tekort. Wat ook opvalt is dat de bedrijven niet schreeuwen om uitvoerend personeel. Nee, ze schreeuwen om vakbekwaam personeel. Het gaat zeker niet alleen om de handjes, die handjes moeten ook iets kunnen. Vakmensen zijn hard nodig. Natuurlijk is het tekort wel vaak inherent aan het soort bedrijf. Zo zijn architecten op zoek naar geschoolde ontwerpers en tekenaars en wordt door de installateurs vaak een tekort aan elektriciens genoemd. Als er wat specifieker op de vraag naar uitvoerend personeel wordt ingegaan, is het opvallend dat er veel vraag is naar timmerlieden en metselaars. Deze vakmensen worden door hoofdaannemer zeer vaak genoemd als personeel waar tekort aan is. Jammer genoeg zal het inschakelen van een klusbedrijf of een onderaannemer weinig soelaas bieden. De vraag naar goede timmerlieden en metselaars is onder klusbedrijven vrijwel even groot. Tevens is de vraag naar vakbekwaam personeel bij onderaannemers, die vaak dienst doen als metselaar of timmerbedrijf, ook ontzettend groot.
Oplossingen divers maar duurzamer
Aan de bedrijven die hinder ondervinden van een personeelstekort, is gevraagd op welke manier dit tekort aan personeel wordt ondervangen. Uit het BouwKennis Jaarrapport 2006 is gebleken dat het personeelstekort toen weinig duurzaam werd aangepakt. Het merendeel van de oplossingen was tijdelijk van aard. Ook nu kiezen veel marktpartijen voor het inschakelen van uitzendkrachten. Toch is er ook veel nieuw personeel aangetrokken. Dit geldt vooral voor advies- en bouwmanagementbureaus en hoofdaannemers B&U. Deze laatstgenoemde marktpartij schakelt ook regelmatig een ZZP’er in.
Invulling personeelstekort (in %)
Bron: Bouwkennis, juni 2007
Opvallend is dat alle in de tabel genoemde oplossingen regelmatig genoemd worden. Het inschakelen van buitenlandse werknemers is het minst populair. Dit geldt overigens niet voor de onderaannemers. Van hen geeft een derde aan dat er buitenlandse werknemers worden ingeschakeld om het personeelstekort in te vullen.
Er is ook een groot percentage bedrijven dat ervoor kiest om minder werk aan te nemen. Bij zes van acht marktpartijen kiest minimaal één op de vijf bedrijven wel eens voor deze oplossing. De bewering dat het personeeltekort een rem is op de groei van de sector, wordt door deze conclusie benadrukt.
