Boekhouding Bos wordt vrijgegeven

De enquêtecommissie geeft de schaduwboekhouding van oud-directeur Bos van Koop Tjuchem vrij. Met dat besluit is vanaf volgende week de weg open voor opdrachtgevers die claims willen indienen om geleden schade op de bouwers te verhalen.

Diverse gemeenten waaronder Amsterdam staan vooraan in de rij om schadeclaims te eisen als de schaduwboekhouding van oud-directeur Bos van Koop volgende week openaar wordt.

Alleen de Bos-boekhouding wordt openbaar, want na jarenlang getouwtrek heeft de oud-directeur de stukken zonder voorwaarden bij Justitie ingeleverd. Het is de bedoeling dat ze vanaf volgende week beschikbaar komen. Overwogen wordt de stukken integraal op internet te plaatsen, maar een belemmering is de slechte leesbaarheid van de handgeschreven vuistdikke ordners.
De schaduwadministraties van HBG, BAM NBM en Ballast Nedam waarover de commissie eveneens beschikt, blijven geheim. De stukken zijn in beslag genomen, onder voorwaarden ter beschikking gesteld of via specifieke bevoegdheden opgeëist ten behoeve van het onderzoek. Aan openbaarmaking van deze gegevens kleven juridische haken en ogen, waaronder mogelijke schadeclaims van de eigenaren.
Volgens voorzitter Vos draagt het vrijgeven van de informatie bij aan het inzichtelijk en controleerbaar maken van de inhoud van haar rapport. Bovendien kan het bijdragen aan het maatschappelijk debat.
De verwachting is dat vooral ‘gedupeerde’ opdrachtgevers de schaduwboekhouding gaan gebruiken als bewijs bij schadeclaims tegen aannemers. De commissie kwam immers tot de conclusie dat de ‘pepernoten’ wel degelijk in geld zijn uit te drukken en noemde 8,8 procent als indicatie om de hoogte van de schade van kartelvorming te berekenen.
Met de prijsafspraken rond specifieke projecten uit de schaduwboekhouding denken opdrachtgevers de hoogte van de geleden schade te kunnen vaststellen. Het is nog maar de vraag of een rechter de boekhouding zal accepteren als wettig bewijs. De commissie heeft in haar beantwoording van de schriftelijke vragenronde van de Tweede Kamer het optimisme daarover flink getemperd.
De Vereniging Nederlandse Gemeenten is in elk geval van plan een poging te wagen en heeft een bemiddelende rol op zich genomen voor gemeenten die een schadeclaim overwegen. Veel gemeenten vragen zich af of ook zij in de betreffende administraties voorkomen en mogelijk benadeeld zijn, schreef directeur R. Pans twee maanden geleden aan de commissie. Amsterdam onderneemt zelf stappen. De gemeente komt 1400 keer voor in de schaduwboekhouding. De hogere overheden willen vooralsnog de stappen van het OM en de NMa afwachten.