Aquarium van 26 glassoorten in Amsterdam

Een grote glazen doos die dienst doet als werf voor de Dienst binnenstad van Amsterdam. Dat is de omschrijving van het Czaar Petergebouw, tegenwoordig bekend als het 'INIT'.

Op het voormalige Storkterrein tussen het centrum van Amsterdam en het oostelijk havengebied bouwt Heijmans IBC Bouw het Czaar Petergebouw: een grote glazen doos die dienst doet als werf voor de Dienst binnenstad en ruimte biedt aan tientallen bedrijven.
Is ‘transparantie’ het modewoord voor de architectuur, het Czaar Petergebouw is bijna de ultieme vorm hiervan met de ogenschijnlijk eenvoudige constructie van een reusachtig aquarium van 190 bij 95 meter en een hoogte van 20 meter. Toch valt het gebouw niet echt op. Het staat op een kunstmatig eiland dat in de zeventiende eeuw diende als scheepswerf voor de VOC en ligt een beetje uit de route. Alleen wie met de trein van Centraal Station richting Utrecht rijdt, ziet aan de rechterkant het grote gebouw opdoemen.
Het eerste dat daarbij in het oog springt zijn de grote glazen puien. In het gebouw zijn maar liefst 26 verschillende soorten glas toegepast variërend van enkel- of dubbelzijdig brandwerende glas, geïsoleerd of geëmailleerd tot gehard of gelaagd glas. Toch ziet het gebouw er ‘eenvoudig’ uit als een grote glazen doos.

Bedrieglijk
W. Rood, bedrijfsleider van Heijmans IBC Bouw: “Schijn bedriegt. Door de eenvoudige vormen zie je de gecompliceerde constructieve kenmerken over het hoofd.”
Het pand is gefundeerd op 1000 in de grond gevormde Vibro-palen met een gemiddelde lengte van 22 meter. De constructie bestaat uit een staalskelet met kanaalplaatvloeren. Kenmerkend voor het gebouw is het gebruik van twee maaivelden. De vloer van het eerste maaiveld is een ongedilateerde betonnen vloer van 40 centimeter. Op dit eerste maaiveld is de werf bedacht van de Dienst Binnenstad. Betonnen kolommen ondersteunen de zware liggers met een hoogte van 1 meter die nodig zijn om de kanaalplaatvloeren van het tweede maaiveld te dragen. De overspanning van de liggers bedraagt 15 meter. De plafondhoogte in de werf is 7 meter; voldoende voor de stalling van groot materieel. In een klein gedeelte is een entresol opgenomen voor opslag van kleiner materieel. Verder kenmerkt de staalconstructie met prefab betonnen elementen het gebouw.

Kolomschijven
Rood: “Bijzonder is de dubbele huidfaçade waarbij de buitenlaag uit dubbelglas bestaat en de binnenlaag enkel is. Tussen de beide lagen lopen roosters voor de glazenwassers en is de zonwering opgenomen.”
Op de aluminium zonwering zijn afbeeldingen opgenomen van de activiteiten die achter de façades plaatshebben: geen namen maar verwijzingen. Bij wijziging van de bedrijfsactiviteit worden de afbeeldingen aangepast. Om nog extra transparantie te verkrijgen zijn in de linker gevel prefab kolomschijven in de dubbele huidfaçade opgenomen waardoor een kolomvrije gevel ontstaan is. De totale glasoppervlakte bedraagt 26.000 vierkante meter.
Een ander opvallend bijzonder element in het Czaar Petergebouw is het auditorium dat in de vorm van een ei aan de kop van het gebouw in de constructie is opgenomen. Het auditorium staat op slanke kolommen en ‘hangt’ voor een groot gedeelte in de manifestatieruimte. De buitenzijde van het auditorium is voorzien van een Kalzip bekleding met geperforeerd akoestisch staal om geluiden vanuit de manifestatieruimte te dempen.
Links en rechts van het ei zijn vanaf het tweede maaiveld twee in de lengte van het gebouw lopende lichtstraten opgenomen. De multifunctionele bedrijfsruimten zijn aan de gevelzijdes van het gebouw opgenomen. Achter het ei aan de binnenzijde van de lichtstraten bevindt zich de inpandige parkeerruimte met drie parkeerlagen. Helaas is de stalen constructie niet meer te zien. Een groot stalen vakwerk is vanwege brandweereisen brandwerend bekleed.

Warmtepompen
Volgens Rood zijn ook de installaties de moeite van het vermelden waard. Voor verwarming en koeling is gekozen voor een systeem van warmtepompen waarvoor twee warme en koude bronnen zijn aangeboord.
Op het dak komen de technische installaties gesitueerd boven de service units zoals balies, toiletgroepen en technische ruimten die als door kleuren herkenbare schijven door het gebouw lopen. “Vanaf het dak lopen de installatieleidingen verticaal met aftakkingen in de plafonds.” Op dit moment zijn ongeveer tweehonderd mensen bij de bouw betrokken. Volgens Rood zullen dat er in een later stadium wel driehonderdvijftig zijn. Anders dan bij andere bouwprojecten in Amsterdam heeft Rood ruimte genoeg voor de aan- en afvoer van materieel en materiaal. “De oppervlakte van het totale terrein bedraagt 11 hectare. Dus een bijkomend voordeel is dat iedereen zijn auto kwijt kan.”
Het project maakt onderdeel uit van de ontwikkeling van het voormalige Storkterrein. Enkele gebouwen op dit terrein blijven als industrieel monument behouden voor sloop. Maar voor die gebouwen die wel onder de sloophamer komen, ontwikkelt Heijmans IBC Vastgoedontwikkeling nieuwe bestemmingen. Het Czaar Petergebouw is hiervan de eerste en wordt als zodanig aangeduid als Kavel I.
De eerste fase is in juli klaar, de tweede fase eind dit jaar.