Algemeen

Aanbod sociale huurwoningen stimuleren via 12% BTW

Uit studies blijkt dat er op korte termijn nood is aan 100.000 bijkomende sociale woningen. De overheid zal een tandje moeten bijsteken om jaarlijks 4.000 huurwoningen bij te bouwen volgens de klassieke manier van aanbesteden. Aangezien dit duidelijk niet voldoende zal zijn, wil NACEBO de privé inschakelen. Enerzijds bij het verhuren – onder welbepaalde voorwaarden - van kwaliteitsvolle woningen aan OCMW's en SHM's die op hun beurt aan hun klanten doorverhuren. Om dit op een succesvolle manier te kunnen doen, moeten een aantal randvoorwaarden vervuld worden. Zoals de verlaging van het BTW-tarief van 21% naar 12% voor de bouw van sociale woningen door privé-investeerders. Anderzijds en in de mate dat hierbij ook de bouw-kmo aan bod kan komen, via een zogenaamde PPS-constructie (publiek private samenwerking) om extra woningen te bouwen die anders niet gerealiseerd zouden worden. NACEBO bezorgde haar actieplan, waarin deze en andere maatregelen staan opgesomd, aan minister Keulen die op de algemene vergadering van NACEBO zijn woonbeleidsplan toelichtte.

Uit studies blijkt dat er op korte termijn nood is aan 100.000 bijkomende sociale woningen. De overheid zal de komende jaren een tandje moeten bijsteken om per jaar minstens 3.000, maar volgens NACEBO bij voorkeur 4.000 huurwoningen, bij te bouwen. En dit in de eerste plaats volgens de klassieke manier van aanbesteden. Deze heeft immers gedurende jaren haar deugdelijkheid bewezen. Bovendien gaat het hier over een specifiek marktsegment waarin sommige aannemers zich met succes hebben gespecialiseerd. Stabiliteit en continuïteit is ook voor hen gewenst.

Minister Keulen maakte op de algemene vergadering van NACEBO bekend dat hij daarnaast via PPS (publiek private samenwerking) 1.000 sociale woningen wil bouwen. NACEBO is voorstander van dit idee voor zover het gaat om bijkomende woningen (d.w.z. extra, bovenop de normale uitbreiding). De bouwfederatie stelt hieraan 3 belangrijke randvoorwaarden:
1) Er moet een duidelijk onderscheid komen tussen de financier van het project en de aannemer die de bouwwerken zal uitvoeren. Tussen beide partijen mag geen band bestaan.
2) De toewijzing van de uitvoering van de bouwprojecten moet op een objectieve manier gebeuren en er moet voor gezorgd worden dat ook kleinere projecten worden aanbesteed zodat de KMO-aannemers die klassiek op deze markt actief zijn, kunnen meedingen.
3) De totale kostprijs mag uiteraard niet hoger liggen voor de maatschappij dan wanneer op een klassieke manier zou worden aanbesteed via de sociale huisvestingsmaatschappijen. Het kan niet de bedoeling zijn dat grote financiële groepen hier met de grote winst gaan lopen.

NACEBO stelt daarnaast voor om op kleinschalig niveau te stimuleren dat de privémarkt woningen bouwt of bestaande woningen renoveert, en vervolgens verhuurt aan SHM's of OCMW's die op hun beurt aan hun klanten verhuren en dit gedurende een minimumperiode van bv. 10 jaar. Aangezien het om sociale woningen gaat, moeten uiteraard bepaalde kwaliteitseisen gerespecteerd worden. Dit systeem zou in de plaats kunnen komen van de vaak vernoemde huurcheques, bedoeld om privé-eigenaars over de brug te krijgen hun woningen te verhuren aan sociale huurders. Het voordeel van het door NACEBO voorgestelde systeem is dat de privé-verhuurder zeker is van zijn huurinkomsten en bijgevolg tevreden zal zijn met een iets lagere huurprijs. De huurders zullen, meer dan nu, kunnen rekenen op een minimumkwaliteit en onderhoud van de woning. Een SHM of OCMW is immers een sterkere tegenpartij voor een eigenaar dan een sociale huurder. Een belangrijke vereiste opdat dit systeem zou kunnen slagen is de aanpassing van de BTW-voet. Voor de bouw van dergelijke woningen zou het verlaagd BTW-tarief van 12% moeten gelden i.p.v. de 21% die nu moet worden betaald. 12% is het BTW-tarief dat de overheid (sociale huisvestingsmaatschappij, gemeente, OCMW) momenteel betaalt voor de bouw van sociale woningen. Ook privé-investeerders die woningen bouwen met de bedoeling deze te verhuren aan minder gegoede bewoners, zouden van dit gunstigere tarief moeten kunnen genieten. Ook voor de voorziene PPS-projecten voor sociale huisvesting geldt in principe het gewone BTW-tarief van 21%. Hier zou de toepassing van het verlaagd tarief van 12% eveneens logischer en meer aangewezen zijn.

NACEBO dringt er tot slot op aan dat de Vlaamse Regering aandacht blijft hebben voor de bouw van sociale koopwoningen. Er is immers een doelpubliek dat niet in staat is om zich een eigendom te verwerven op de privémarkt, maar dat financieel wel een sociale woning kan aankopen. Bovendien blijkt uit studies dat eigenaars beter zorgen voor hun eigen woning dan huurders. Dit komt dus de kwaliteit van het woningpark ten goede en zorgt voor een betere sociale mix