20% meer nieuwbouw door atlas?

Minister van ruimtelijke ordening Dirk Van Mechelen heeft vanmorgen in het Vlaams Parlement zijn atlas van de woonuitbreidingsgebieden voorgesteld. Deze atlas toont aan dat circa 5.000 ha kunnen worden aangesneden zonder de ruimtelijke ordening te verstoren. De Vlaamse Confederatie Bouw (VCB) heeft berekend dat dit de komende jaren 20% extra nieuwbouw kan opleveren. Op die manier komt een einde aan het acute woningtekort in Vlaanderen. Hiertoe moeten wel twee voorwaarden vervuld zijn: de gemeentebesturen moeten actief meewerken en mogen aan het aansnijden van de woonuitbreidingsgebieden geen onnodige beperkingen opleggen..

Het aansnijden van 5.000 ha woonuitbreidingsgebied zal volgens minister Van Mechelen tot 86.000 nieuwe woningen leiden. Indien deze 5.000 ha de komende tien jaar volledig tot ontwikkeling kunnen komen, gaat dit voor de woningbouw jaarlijks een extra impuls van 8.600 woningen opleveren. In 2005 zullen naar schatting ongeveer 40.000 woningen worden opgericht. Dit extra aantal betekent dus een toename van 20% in vergelijking met de huidige nieuwbouwactiviteit.

De VCB is er dan ook tegen gekant dat het aansnijden van deze woonuitbreidingsgebieden aan bijkomende randvoorwaarden wordt gekoppeld. Zo werd al de idee geopperd om het aansnijden van een woonuitbreidingsgebied slechts toe te laten indien een bepaald percentage van de oppervlakte aan sociale woningen wordt voorbehouden. Deze voorwaarde zal contraproductief werken. Private initiatiefnemers zullen hierdoor worden afgeschrikt om woonuitbreidingsgebieden volledig tot ontwikkeling te brengen. Bovendien dreigen de restpercelen voor de sociale woningbouw jarenlang onbebouwd te blijven omdat de sociale huisvestingsmaatschappijen geen middelen zullen vinden om ze te bebouwen.

De gebieden die in de atlas als prioritair aan te snijden staan aangeduid, beantwoorden al aan een ganse reeks van strikte criteria: zij zijn vlak bij een bestaande woonkern of bestaande weg gelegen, bevinden zich niet in een waterrijk gebied, overlappen niet met natuurgebieden enz. Om deze gebieden te ontwikkelen moeten er geen bijkomende voorwaarden komen. De gemeenten moeten veeleer bestaande stedenbouwkundige verordeningen aanpassen. Deze aanpassing moet bijvoorbeeld appartementen met verdiepen mogelijk maken. Enkel zo kunnen op een kleinere oppervlakte meer woningen worden gebouwd, zoals het RSV voorschrijft, met name minimaal 15 woningen per hectare in het buitengebied en 25 in het stedelijk gebied.

De 5.000 ha prioritair aan te snijden gebieden vertegenwoordigen trouwens minder dan een derde van de totale oppervlakte van de woonuitbreidingsgebieden. Deze gebieden beslaan gezamenlijk maar liefst 28.000 ha. Daarvan zijn nog steeds 18.000 ha niet bebouwd. De VCB roept de gemeentebesturen er dan ook toe op initiatieven te nemen om verder bijkomende gebieden te ontwikkelen. In de atlas staan nu heel wat gebieden grijs ingekleurd omdat de gemeentebesturen op dit vlak nog geen initiatief hebben genomen.

Het aansnijden van woonuitbreidingsgebieden behoort grotendeels tot de bevoegdheid van de gemeenten. De atlas schetst slechts een algemeen kader. Vandaar dat de VCB de komende maanden de gemeentebesturen ertoe zal stimuleren om maximaal werk te maken van het aansnijden van hun woonuitbreidingsgebieden. De VCB gaat hiervoor een roadshow organiseren in haar lokale afdelingen in de verschillende arrondissementshoofdplaatsen. De VCB beschikt zelf over heel wat kaartmateriaal. Op basis van haar eigen kaartmateriaal, van de atlas van minister Van Mechelen en van de criteria die daarin vervat zitten, zal zij per arrondissement een overzicht brengen van welke woonuitbreidingsgebieden het meest voor een duurzame ontwikkeling in aanmerking komen.

Gemeentebesturen die op dit vlak snel optreden, zullen nog voor de gemeenteraadsverkiezingen bijkomende woonmogelijkheden kunnen creëren, waardoor het bezit van een betaalbare woning in de eigen gemeente voor de meeste gezinnen weer haalbaar wordt.

Marc Dillen, Directeur-generaal van de Vlaamse Confederatie Bouw