Bedrijven Login | Adverteren | Nieuwsbrief | Contact |  Volg ons: twitter facebook

Over isolatiekoorts en heilige huisjes  

Over isolatiekoorts en heilige huisjes
`Isoleren, isoleren en nog eens isoleren`, zo luidt het mantra. Hoe dikker, hoe liever. Wie tegenpruttelt, krijgt prompt het hele bouwestablishment met riek en fakkel achter zich aan. De brandstapel voor iedereen die dit geloofsaxioma in twijfel trekt! En toch is het hoogstens een halve waarheid. Sta me toe kort uit te leggen, zodat de vorige column over warmtepompen meteen ook een breder kader krijgt.

Hoeksteen van het door Europa gevoerde energiebeleid is de ‘Trias Energetica’.
Dit principe, om uiteindelijk te komen tot CO2-neutraal bouwen, staat in bouwfysische formules gebeiteld:
Stap 1. Beperk het energieverbruik
Stap 2. Doe het restverbruik teniet d.m.v. duurzame energieopwekking (zon, wind,...)
Stap 3. Volstaat dit niet, schakel dan zo zuinig en efficiënt mogelijk fossiele brandstoffen in

Wat gebeurt er nu? Gemakshalve en onder het goedkeurend oog van de isolatielobby heeft men haast onmerkbaar in ‘Stap1’ energieverbruik vervangen door energievraag. Maar dat zijn twee totaal verschillende dingen. Het energieverbruik is nog steeds een glasheldere breuk, namelijk de energievraag gedeeld door het rendement van de installatie om aan die energievraag te voldoen. De cruciale noemer wordt dus ‘genegeerd’. Er wordt enkel gekeken naar de teller, naar bijvoorbeeld het extreem isoleren en luchtdicht maken. Daarmee vertelt men bewust maar de helft van het verhaal om één bouwmethode – passief – kost wat kost door te duwen.

Het gevolg is dat de investeringen om die teller (de energievraag) te verkleinen de pan uit swingen: bredere funderingsmassieven, driedubbel glas, superdikke isolatie, bijna absolute luchtdichtheid (hoe lang tot het eerste scheurtje?) en niet te vergeten het onderhoudsintensieve (wil je geen gezondheidsrisico lopen) ventilatiesysteem D. Uw bijkomend nadeel: ontwerpbeperking, duur plaatsverlies en mogelijke oververhitting die op haar beurt weer zorgt voor meer energievraag om te koelen. En zo is de duivelse cirkel rond. Om nog maar te zwijgen van de ecologische voetafdruk die de massale productie en transport van al dat isolatiemateriaal met zich meebrengt... Niet akkoord? De brandstapel!

De overheid blinkt niet meteen uit in kritische zin. Nog even en ze verplicht net als in Brussel passiefbouw, waardoor bouwers nodeloos op kosten gejaagd worden. Wie dus kiest voor écht performante en duurzame systemen die het energieverbruik verminderen via de noemer – waaronder inderdaad, de geothermische warmtepomp – dreigt het slachtoffer te worden van een kortzichtig en gemanipuleerd beleid dat zich enkel richt op de teller onder het mom dat de noemer niet bestaat. Het economisch optimum tussen teller en noemer is bijgevolg ook onbestaand. Het effect van de geothermische warmtepomp (de noemer) wordt vanaf een k-peil lager dan 30 gedwongen onrendabel gemaakt. Een terechte opmerking van een lezer in de vorige column.

Voor u mij ervan verdenkt enkel voor eigen winkel te spreken, dit gaat verder dan geothermie. Dit gaat erom de Trias Energetica van Europa en dan vooral ‘Stap1’ te respecteren. We moeten dringend af van de zienswijze dat alles koek en ei is bij een lage energievraag, waaraan je dan bij wijze spreken mag voldoen door het opstoken van autobanden in een kachel… Veel goedbedoelende architecten die wel degelijk mee zoeken naar oplossingen, beseffen te weinig dat er ook nog een fantastische noemer staat in de formule van ‘Stap1’. Een noemer die het primaire energieverbruik op een zéér economische manier minstens halveert.

Kortom, met het opgelegde isolatiepeil voor 2014 bereikt de teller stilaan de fatale drempel qua economische rendabiliteit. Extremer isoleren is niét het alfa en omega van duurzaam bouwen. Vandaar de oproep: Stop met het blindstaren op de energievraag. Kijk naar het energieverbruik en laat het economisch optimum spelen tussen teller en noemer. Pas dan zal de koorts zakken en krijgt de ijlende patiënt weer een klare kijk op de dingen.

Jean-Marie Plasschaert is Burgerlijk Ingenieur Bouwkunde en realiseerde meer dan 1.000 woningen volgens verschillende methodes, van traditioneel tot passief. Vanuit die enorme ervaring wil hij op het vlak van duurzaam bouwen enkele mythes doorprikken en de wetenschappelijke objectiviteit opnieuw laten zegevieren.
Verstuur dit artikel naar een vriend of collega
Geef uw mening over dit artikel
27 mei 2013

Reacties van de lezers

Beste,
Ben geen ingenieur ik zit in de dakramen en merk dat er over geïsoleerd wordt waardoor men de
ventilatie minder belangrijk vindt , immers dit regelt het veelal slecht werkende balans ventilatie
systeem.
Mijn ervaring is dat doordat deze niet goed werken men niet lekker leeft in huis door de slechte
luchtkwaliteit, de actie welke men neemt is dan een deur open zetten of een dakraam plaatsen
waardoor het hele idee van balansventilatie en passief wonen niet meer werkt immers men stapt
terug op natuurlijke ventilatie.
Maar ja zoals u al een beetje stelt men heeft oog kleppen op om maar aan de norm te voldoen en
vergeet men mijn inziens dat in een huis wonen gezond en comfortabel moet zijn,
Vathorst is zo'n wijk waar men niet comfortabel kan wonen... En zo zullen er nog veel volgen,
maar ja niemand neemt mij serieus

1 juni 2013  16:26 - Janssen, Arnhem

Wat is er met ons? Wie de warmtepomp ( geothermie) afbreekt tegenover het dure isoleren, verstaat blijkbaar het plaatje niet. Gebruik 1kW (liefst groene stroom) en maak er 4 a 5 bruikbare kW's van om uw woning te verwarmen of te koelen....Professor Patfoort van de VUB maakte in 1983 al duidelijk dat energie het issue voor de toekomst zou worden, er wou toen ook niemand luisteren. Stop met theoretisch te discutieren en bekijk de verbruiken van de huisgezinnen die met geothermie verwarmen. Hebben we nu nog altijd nietbegrepen dat alles in de toekomst electrisch wordt? Waar gaan we gas en andere fossiele brandstoffen blijven halen? Of moeten onze kinderen straks niet alleen werken voor ons pensioen en ook nog onze fossiele brandstoffen betalen?

30 mei 2013  18:49 - Ronny Van den Bulcke, Laarne

Neen Kathy V.M. !
Wat jij aanvoert is wat in annex 3 van de europese richtlijn EPBD staat.
Maar is hier in België door de gewesten gezorgd voor een transparante indicator ?
Toch niet met een E-peil zeker? Daaraan is niets transparants !

30 mei 2013  16:34 - Rik Van Rossen, Ninove

Neen Peter !

Heb het even opgezocht vooraleer we weer met definities gaan goochelen.
In de originele paper van 1996, waar de Trias Energetica werd gelanceerd staat :
The three major elements of all energy strategies:
1. permanent increase in energy efficiency;
2. augmented use of renewables;
3. cleaner use of remaining fossil fuels.

Ik zie nergens het woord energievraag staan....

Laat ons verder zoeken in de EPBD tekst, de basistekst waarop iedereen zich moet baseren(P L153/29):
De energieprestatie van een gebouw wordt bepaald op basis van de berekende of feitelijke jaarlijkse energie die wordt verbruikt om te voldoen aan de verschillende behoeften waarmee het normale gebruik gepaard gaat en geeft aan welke verwarmingsenergie en koelingsenergie (energie om oververhitting te voorkomen) vereist is om de beoogde temperatuur van ...het gebouw in stand te houden en in de huishoudelijke warmwaterbehoefte te blijven voorzien.
2. De energieprestatie van een gebouw wordt op een transparante manier aangegeven en bevat een energieprestatie- indicator en een numerieke indicator van het primaire energieverbruik op basis van primaire energiefactoren per energiedrager, die op hun beurt gebaseerd kunnen worden op nationale of regionale jaarlijkse gewogen gemiddelden of een specifieke waarde voor productie ter plaatse.

Weer geen vermelding van het woord energievraag, WEL energieVERBRUIK.

Dus geef ik Jean-Marie volmondig gelijk met zijn stelling !
We worden misleid door de de passiefhuislobby.

28 mei 2013  10:46 - Kathy VM, Brussel

Neen Jean-Marie, afgezien van de vraag of de mantra 'isoleren' overtrokken is of niet (persoonlijk geloof ik dat het de finaniceel meest interessante manier is om te besparen op energiekosten), is stap 1 in de trias energetica /ecologica wel degelijk: beperkt zo veel mogelijk de vraag; Stap 2 is 'gebruik onuitputtelijke bronnen' (en niet 'duurzame', want daar heeft ook iedereen een aparte invulling van). Alle andere interpretaties zijn uitgevonden om zwakkere doelstellingen te promoten en zo veel mogelijk (eigen) producten en technieken een goede score te geven. Dus warmtemomp zit wel degelijk in stap 3.

Peter Thoelen, directeur VIBE vzw

27 mei 2013  14:12 - Peter Thoelen, VIBE, Antwerpen

Agentschap NL, die de defintie van de Trias heeft uitgevonden (via senternovem) gebruikt nochtans energievraag en niet energieverbruik in haar definitie.

27 mei 2013  13:31 - jro, Leuven
Nieuwsarchief:   
 

Meer over Isolatie


Producten voor Isolatie


Gerelateerde artikelen


Video`s over Isolatie


Bouw & Wonen Partners: Rob deurbeslag Recticel Wienerberger
© 2002 - 2017 Shift Networks bvba