Hittegolven: Airconditioning, gezondheid en milieu

Sinds de onvergetelijk warme zomer van 2003, spoken de thema’s klimaatsverandering en de gevolgen ervan in ieders hoofd, des te meer omdat de problematiek in de komende jaren enkel zal toenemen. Wetenschappers verwachten meer en hevigere grillen van het klimaat: onweer, stortbuien én hittegolven.

Wat bedoelt men met "hittegolf"?

Een hittegolf is een belangrijke opwarming van de lucht, of een invasie van zeer warme lucht op een uitgebreid grondgebied, over het algemeen van enkele dagen tot enkele weken. Dit begrip varieert sterk van het ene land of gebied naar het andere. In België, is een hittegolf een periode van minstens vijf achtereenvolgende dagen met een maximumtemperatuur van 25°C of meer waarvan er minstens drie 30°C of meer halen in Ukkel.

Volgens de prognoses van wetenschappers dreigen de hittegolven, die wij reeds vandaag kennen naar de toekomst toe steeds heviger zullen worden en langer zullen duren. Naarmate de hittegolven verhevigen, zal de investering in een airconditioningsysteem een evidente zaak worden.

De gevolgen van deze hittegolven op de gezondheid

Voor het merendeel van de personen, zullen deze hittegolven een steeds groter gebrek aan comfort betekenen. Voor anderen, kan dit belangrijke onaangenaamheden tot gevolg hebben die, in bepaalde gevallen zelfs, tot de dood kunnen leiden.

Een belangrijke stijging van de temperatuur kan immers een aanzienlijk risico betekenen voor de gezondheid van diegene met een zwakker gestel. Zuigelingen, jonge kinderen, zieke personen en bejaarden worden hierbij het meest getroffen. Tijdens een zeer warme dag kan de temperatuur van hun lichaam boven het normale niveau stijgen. Over het algemeen kan het lichaam door transpiratie zijn temperatuur regelen. Maar wanneer de transpiratie niet meer voldoende is, verhoogt de temperatuur van het lichaam met een reeks symptomen als gevolg: zonneslagen, zonnesteken, een pijnlijke rode huid, koorts, hoofdpijn misselijkheid, braken, onrustige slaap, duizeligheid, flauwvallen… Een hitteslag kan eveneens verantwoordelijk zijn voor angstaanvallen en agressiviteit, van verwarring of bewustzijnverlies.

Europees onderzoek naar het aantal hittedoden in de zomer van 2003 geeft aan dat in de maanden juni tot september dat jaar in 12 Europese landen een verhoogde sterfte werd opgetekend. In totaal lag de sterfte in die 4 zomermaanden er gemiddeld 6,99 % boven dat van zomermaanden de referentiejaren (1998-2002). In totaal bedroeg het aantal extra doden in die 4 zomermaanden 71 445. In België bedroeg de bijkomende sterfte in die periode 1 175: +3,62 % t.o.v. de referentieperiode, met als uitschieters de maanden augustus (+5,31 %) en september (+5,57 %). Ook de twee hittegolven in de maanden juni en juli van 2006 zorgden voor een oversterfte van 1 251 opgetekend in ons land. 598 slachtoffers waren 85 jaar of ouder. De extreme temperaturen verergerden ook de blootstelling aan andere schadelijke stoffen, zoals troposferisch ozon en fijn stof .

Twee factoren maken van de bejaarden in het bijzonder een risicogroep voor dehydratatie en hitteslag: enerzijds is de verhouding van water in het lichaam slechts 50% tegen oorspronkelijk 75%, anderzijds missen zij, ondanks dit tekort, de sensatie voor dorst. Om de temperatuur van het lichaam te verlagen en in evenwicht te houden, is het drinken van vloeistoffen noodzakelijk. Daarnaast is een bescherming tegen de hitte onontbeerlijk. Dit kan door lichte kleding te dragen, tijdens de warmste uren van de dag binnen te blijven, de schaduw op te zoeken of, het best van al, in een koele ruimte te vertoeven.

Maar niet iedereen beschikt, in volle zomer, over een volledig tegen de warmte beschermde kamer. Voor hen is airconditioning een welgekomen oplossing, die niet enkel voor een aangename temperatuur zorgt, maar eveneens de vochtigheid en zuiverheid alsook de circulatie van de lucht controleert.

Aangezien de hittegolven zich naar de toekomst toe lijken te zullen vermenigvuldigen, worden afkoelingssystemen fundamenteel in instellingen waar mensen met een zwakker gestel aanwezig zijn, zoals in rusthuizen, scholen en ziekenhuizen. De investering in een dergelijk systeem is met de huidige evolutie dan ook verantwoord.

Het Algemeen Reglement voor Arbeidsbescherming over hittegolven

Naast de invloed van hittegolven op de gezondheid, kunnen deze ook verantwoordelijk zijn voor kleiner kwaad zoals een vermindering van de concentratie.

Het staat bekend dat de concentratie vermindert naarmate de temperatuur stijgt. Op de arbeidsplaatsen kan de temperatuur bij hittegolven uiterst hoge niveaus bereiken die het werk vermoeilijken en vertragen. Hierdoor kunnen er soms gevaarlijke situaties ontstaan. Om deze reden voorziet het Algemeen Reglement voor Arbeidsbescherming over enkele maatregelen in geval van overschrijding van de maximumtemperaturen. Bij een temperatuur van meer dan 25°C voor zwaar lichamelijk werk, meer dan 26,7°C voor halfzwaar lichamelijk werk en meer dan 30°C voor licht werk, moet de werkgever niet alleen de werknemers die aan een zonnestraling worden blootgesteld beschermen, maar ook frisdranken verdelen en voor kunstmatige ventilatie in de lokalen zorgen.

Om de temperatuur in de werklokalen aangenaam te houden en de productiviteit van de werknemers op pijl te houden, kan de installatie van airconditioning een slimme berekening zijn, vooral met de verhoging van de frequentie van het aantal hittegolven in het vooruitzicht.

Al te vaak worden airconditioningtoestellen als energie-opslorpers beschouwd. De vroegere modellen waren inderdaad nog niet voorzien van de slimme snufjes die vandaag op de markt zijn. Tegenwoordig stelt DAIKIN toestellen voor met energieklasse A en gebruik van een bewegingssensor die het verbruik drastisch verminderd.

Airconditioning en het milieu

Airconditioning wordt door bepaalde mensen aanzien als het meest absurde middel tegen warmte. Energieverbruik brengt een CO2-uitstoot met mee die op hun beurt bijdragen tot de globale opwarming. Dat is bij afkoelingssystemen niet anders. Dit argument klopt wanneer er op een niet-verstandige manier met de airco wordt omgegaan.

Een kamer afkoelen tot een temperatuur van 20°C, terwijl het buiten 35°C is, is niet verstandig en dit geldt zowel voor de energiefactuur als voor de gezondheid van de gebruikers van de kamer. Iets wat de theorieën dat airconditioning verantwoordelijk zou zijn voor verkoudheid in hartje zomer, droge kelen, geïrriteerde ogen en zelfs ernstige bacteriële besmettingen in stand houdt. In werkelijkheid is niet het afkoelingssysteem hiervan de oorzaak maar wel het slechte gebruik en onderhoud ervan.

Een verstandig gebruik van airconditioning is dus essentieel voor zowel het milieu als de gezondheid van de gebruikers ervan. Allereerst dient er bij aankoop voor een warmtepompsysteem met een lage energieklasse te worden gekozen. Dit omkeerbare systeem zorgt ervoor dat U de installatie zowel in de winter (om de plaatsen op te warmen) als in de zomer (om de plaatsen te koelen) kunt gebruiken. Het systeem dient op een adequate manier te worden geplaatst, door een vakman. Bij gebruik dienen de ingestelde temperaturen in het oog te worden gehouden, een te groot temperatuursverschil tussen de binnen- en buitentemperatuur is geen goed idee, en een regelmatig onderhoud is noodzakelijk.

Besluit

Of het nu om rusthuizen, scholen, ziekenhuizen of arbeidsplaatsen gaat, het vinden van een oplossing tegen de hitte is nodig. Het plaatsen van een warmtepompsysteem is een oplossing. Daarbij dient echter rekening te worden gehouden met het verbruik en de uitstoot van CO2 om de klimatologische situatie van onze planeet niet te verergeren. Meer dan ooit spelen strikte energienormen mee bij de keuze hiervoor. DAIKIN stelt afkoelingssystemen met een energieklasse A voor en dit in verschillende modellen: wandmodellen, vloermodellen, cassettes, …

De door DAIKIN voorgestelde modellen passen zich aan iedere omgeving aan en zorgen voor die verbeterde, vandaag zo nagestreefde, levenskwaliteit.